فوايد و آثار درماني حجامت از ديدگاه اسلام
حجامت و آثار درماني آن از منظر ائمه اطهار (ع)
بهترين زمان حجامت از نگاه اسلام:
حجامت به روشي ازخونگيري مي گويند كه در راستاي درمان برخي از بيماري ها به كار مي رود و در طب اسلامي نيز سفارش شده است. سابقه درماني و تاريخي حجامت هفت هزار ساله است و به عنوان يك سنت الهي در روايات و سيره پيامبران و ائمه اطهار (ع) آمده است.
حجامت و اين روش درماني به صورت اختصاصي در منابع طب اسلامي به جهت پيشگيري از بيماري هاي است كه ناشي از غلظت خون است. البته در طب قديم حكيم بوعلي سينا اعتقاد دارد صفرا و سودا نيز از طريق حجامت برطرف خواهد شد.
جايگاه حجامت در طبّ اسلامي:
از حجامت براي درمان بيماريهاي فراگير و مهمي مانند؛ سكته قلبي، ماليخوليا، سردردهاي ميگرني و بخشي از بيمايهاي پوستي بهره ميبرند. در طب اسلامي و منابع مذهبي نيز توصيههاي فراواني به انجام حجامت شده است. رسول اكرم (ص) و ائمه اطهار (ع) خود حجامت ميكرده اند و روش انجام آن را بيان فرموده اند و ويژگيهاي درماني آن را برشمرده اند.
رسول اكرم (ص) و ائمهاطهار (ع) خود حجامت ميكرده اند و روش انجام آن را بيان فرمودهاند و ويژگيهاي درماني آن را برشمرده اند. در اين زمينه بيش از پانصد روايت مطرح است كه در كتاب «حجامت از ديدگاه اسلام» جمع آوري شده است.
يكي از مهمترين رواياتي كه در زمينه حجامت در منابع معتبر روايي ذكر شده و در ذيــــل آيه يك ســــوره مباركه اسرأ در تفسير الميزان و برخي از تفاسير ديگر آمده است، حديث زير است:
پيامبرخدا (ص): اگر خون درونتان به جوش ميآيد، حجامت كنيد، چرا كه خون، گاه ممكن است دردرون شخص، طغيان كند و وي را بكشد.
پيامبر اكرم در روايتي در نهج الفصاحه آمده پنج چيز را از سنتهاي پيامبران الهي معرفي كرده اند كه عبارتند از : ” خمْسٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلينَ: اَلْحَياءُ وَ الْحِلْمُ وَ الْحِجامَهُ وَ السِّواكُ وَ التَّعَطُّرُ“ پنج چيز از سنتهاي پيغمبران است: حيا، حلم، حجامت، مسواك و عطر زدن. نهج الفصاحه ص۴۶۲ ، ح ۱۴۶۳
پيامبر خدا (ص) فرموده: درد، سه چيز است و درمان نيز سه چيز. اما درد، عبارت است از: خون، تلخه و بلغم. درمان خون، حجامت است، درمان بلغم، حمام است، و داروي تلخه نيز راه رفتن.
امام حسن عسكري (ع) فرموده: پس از انجام حجامت، انار بخور، اناري شيرين؛ چرا كه خون را فرو مينشاند و خون را فرو مينشاند و خون را در درون، تصفيه ميكند.
امام صادق (ع) فرموده: بهترين چيزي كه با آن به مداوا ميپردازيد، حجامت كردن، دوا را بر بيني ريختن، حمام نمودن و حقنه كردن (وارد كردن داروي مايع از طريق ركتوم) است.
پيامبر (ص) فرموده: هر وقت خون يكي از شماها به جوش آمد، حجامت كند، كه او را نميكشد. سپس فرمود: كسي از اهل بيت خودم را نميبينم كه در آن اشكالي ببيند.
حضرت علي (ع) فرموده: همانا حجامت بدن را سالم و عقل را استوار مينمايد.
پيامبر خدا (ص) فرموده: اگر در چيزي شفا باشد، در تيغ حجام و در خوردن عسل است.
امام رضا (ع) فرموده: بايد حجامت كردن بعد از خوردن غذا صورت گيرد، چونكه وقتي انسان سير شد، سپس حجامت كرد، خون جمع شده و بيماري خارج ميگردد و اگر با شكم گرسنه كسي حجامت كند، خون خارج ميشود، ولي بيماري (در بدن) باقي ميماند.
امام صادق (ع) فرموده: حجامت كردن در سر موجب شفاء و بهبودي هفت بيماري است: جنون، خوره (جذام)، پيسي (كك و سفيدي در بدن)، خواب آلودگي، درد دندان، ضعف بينائي و سر درد شديد.
پيامبر (ص) فرموده: در حجامت كردن شفاء و بهبودي از بيماري است.
امام صادق (ع) فرمود: پيامبر خدا (ص) سه گونه حجامت ميكرد: يكي حجامت در سر كه آنرا " متقـدمه " ميناميد، و يكي بين دو كتف كه آنرا " نافعه " ميناميد و يكي بين دو كفــل (سرين) و بالاي ران كه آنــــرا " مغيثه " ميناميد.
امام حسن عسگري (ع) فرموده: بعد از حجامت، انار شريرين بخور كه (جريان) خون را آرام و آنرا تصويه ميكند.
رسول خدا (ص) فرموده: وقتي خون به هيجان آمد، حجامت كنيد، چون خون وقتي به تردد و هيجان آمد، صاحبش را ميكشد.
حضرت صادق (ع) فرمود كه حجامت را در آخر روز بجا آوريد.
از حضرت امام على نقى (ع) منقول است: انار شيرين بعد از حجامت، خون را ساكن مى كند، خون اندرون را صاف مى كند.
حجامت و فوايد آنآداب اسلامي به وقت حجامت:
امام رضا (ع) براى حجامت دعاى خاصى ذكر فرموده اند. اين مطلب اهميت همراهى درمان روحى و دعا درمانى با درمان هاى جسمى در طبّ اسلامى را اثبات مىكند. متن دعا چنين است:
وقتى خواستى حجامت كنى، چهار زانو جلوى حجّام بنشين و بگو: " اَعوذ بِالّلهِ الكَريم فى حِجامَتى مِنَ العَين فِى الدَّم وَ مِن كُلّ سوءِ وَ الاَعلالِ وَ الاَسقام وَ الاَوجاع وَ الاَمراض وَ اَسئَلُكَ العافِيةَ وَ المُعافاة وَ الشِّفاءِ مِن كُلّ داء.»
«در حجامت خود به خداوند كريم پناه مىبرم از خونريزى و از هر ناراحتي، علت، سختى و درد و مرضي و (خداوندا) از تو عافيت و اسباب عافيت و شفاى از هر بيمارى را طلب مىكنم.»
از مجموعه ى. احاديث و روايات برمىآيد كه حجامت بايد در زمان سيرى انجام شود و انجام آن به هنگام گرسنگى مضرّ است. در اين رابطه از امام صادق (ع) روايت شده : «حجامت بعد از غذا خوردن باعث دفع عرق شده و قوّت بخش بدن است.»
همچنين ايشان فرموده اند: «از حجامت در حال گرسنگى بپرهيزيد.»
نيز فرموده: «بعد از خوردن طعام، با حجامت خون جمع مىشود و بيمارى دفع مىگردد. اما اگر قبل از خوردن غذا حجامت انجام شود، خون دفع ميشود، ولى بيمارى در بدن مىماند.»
امام رضا عليه السلام در رسالهى ذهبيّه، فرمايش مفصّلى در مورد خوراك بعد از حجامت دارند كه قسمتى از آن را در اينجا مىآوريم:
«پس از استحمام بايد موضع فصد و حجامت را به وسيلهى پارچهى كركى يا ابريشمى يا دستمال نخى كه لطيف و نرم باشد، بپوشانيد. بعد يك حبه از تِرياق اكبر (نام يك داروى قديم) به اندازهى ماش ميل كنيد. پس از حجامت و فصد، آب ميوه بنوشيد و اگر ميوه نيست، شربت بالنگ مصرف كنيد و در جايى كه اين امكانات وجود ندارد، بالنگ را زير دندان بگيريد و روى آن جرعهاى آب نيم گرم بنوشيد. اما در فصل سرما بايد سكنجبين عسلى استفاده شود كه اين شربت شما را از بيمارىهاى خطرناك لقوه، برص، بهق و جذام به ارادهى خداوند ايمن خواهد داشت.
امام رضا (ع): سفارش مىكنم كه پس از حجامت يا فصد، آب انار را با مكيدن آن بنوشيد. مكيدن آب انار خون را زنده و تن را با نشاط خواهد ساخت. پس از حجامت و فصد، از خوردن غذاهاى نمكدار تا مدت ۳ ساعت بپرهيزيد، چون اگر اين پرهيز مراعات نشود، بعيد نيست كه انسان به بيمارى جرب دچار شود.
امام حسن عسكرى (ع) مىفرمايد: «بعد از حجامت انار شيرين ميل كنيد، چون انار خون را آرام مىكند و آن را در مسير خود صاف مىگرداند.»
پيامبر اكرم (ص): جبرئيل چندان مرا به انجام حجامت دعوت كرد كه پنداشتم گويي حجامت واجب است.
منبع: yjc.ir
برچسب: ،
ادامه مطلب